20 دسامبر 2024 - تقریباً از هر شش زوجی که سعی در بچه دار شدن دارند، یک زوج ناباروری را تجربه می کنند. هر ساله بیش از پنج درصد از کودکان در فنلاند با کمک فن آوری کمک باروری(ART)  متولد می شوند و تا به امروز بیش از ده میلیون کودک در سراسر جهان با استفاده از این تکنیک ها باردار شده اند.

اگرچه کودکان متولد شده از مادرانی که با ART باردار شده اند به طور کلی سالم هستند، اما افزایش خطر اندکی در اختلالات رشد و همچنین اختلالات قلبی عروقی، متابولیک و رشد عصبی آنها مشاهده شده است. علل زمینه‌ای این خطرات، و اینکه آیا آنها ناشی از روش‌های ART یا ناباروری والدین هستند، ناشناخته است.

برای درک مکانیسم‌های مولکولی پشت خطرات مرتبط با ART، محققان دانشگاه هلسینکی و بیمارستان دانشگاه هلسینکی، نوزادان و جفت‌های آنها را از 80 بارداری ART و 77 حاملگی طبیعی بررسی کردند. در مقایسه ی جفت ها، محققان روش های مختلف ART و همچنین جنسیت کودکان را برای اولین بار در نظر گرفتند.

ثابت شده است که جفت یک اندام بسیار جالب توجه است که مادر و جنین را به هم متصل می کند، تأثیرات محیطی روی جنین را واسطه می کند و بر رشد جنین تأثیر می گذارد.

پروفسور نینا کامینن آهولا، سرپرست این مطالعه در دانشگاه هلسینکی، گفت: «جفت پنجره‌ای منحصربه‌فرد به مراحل اولیه رشد و تکوین ارائه می‌دهد، که در غیر این صورت مطالعه ی مراحل رشد جنینی انسان دشوار می شد».

انتقال جنین منجمد نتایجی شبیه به بارداری طبیعی دارد

در این مطالعه عملکرد ژن جفت در سطح ژنومی و متیلاسیون DNA، که شناخته شده ترین علامت اپی ژنتیکی در تنظیم ژن است، مورد بررسی قرار گرفتند. همچنین، ارتباط بالقوه ی بین تغییرات مشاهده شده و وزن جفت و همچنین وزن و قد نوزادان مورد مطالعه قرار گرفت.

یکی از جالب‌ترین یافته‌ها مربوط به دو روش متداول ART، انتقال جنین تازه و منجمد بود. در انتقال جنین تازه، جنین بارور شده با IVF مستقیماً از ظرف کشت به داخل رحم منتقل می‌شود، در حالی که در انتقال جنین منجمد، جنین قبل از انتقال برای مدت زمان متفاوتی منجمد می‌شود.

چندین مطالعه کشف کرده‌اند که جفت‌ها و کودکان حاصل از انتقال جنین تازه در مقایسه با جفت‌های انتقال جنین منجمد، کوچک‌تر هستند. این مورد در مطالعه حاضر نیز تایید شد. به ویژه مشاهده شد که تغییرات مشاهده شده مربوط به متابولیسم و ​​رشد فقط مختص جفت های حاصل از انتقال جنین تازه است.

پائولینا آوینن، محقق دکترای این پروژه، توضیح داد: تقریباً تمام جفت‌های حاصل از انتقال جنین منجمد در طول سیکل طبیعی مادر به رحم منتقل شده‌اند، نه در طی یک افزایش هورمونی مصنوعی مانند مورد انتقال جنین تازه.

ژن تغییر یافته با چاقی و دیابت مرتبط است

علاوه بر این، محققان عملکرد تغییر یافته ی ژنی به نام DLK1 را شناسایی کردند. بیان این ژن هم در جفت ART و هم در جفت ناشی از بارداری زوج های نابارور که برای درمان لقاح درخواست داده بودند اما خود به خود باردار شدند، کاهش یافت.

ژنDLK1 ، متابولیسم را تنظیم می کند و قبلاً ارتباط آن با چاقی و دیابت نوع 2 شناسایی شده بود. علاوه بر این، می تواند در سازگاری فیزیولوژیکی مادر با بارداری نقش داشته باشد.

با توجه به مطالعه قبلی بر روی موش ها، ژنDlk1  برای پاسخ مناسب به شرایط که مادر در دوران بارداری قادر به خوردن غذا نیست(مانند ویار حاملگی) ضروری است، و امکان تغییر استفاده از چربی برای منبع انرژی و در نتیجه تضمین رشد جنین را فراهم می کند. خاموش شدن Dlk1 همچنین با وزن کمتر نوزاد هنگام تولد همراه بود.

پرفسور آهولا، گفت: خاموش شدن ژن DLK1 با وزن کم هنگام تولد در انسان نیز مرتبط است .البته نقش این ژن در ناباروری و افزایش اختلالات متابولیک مانند چاقی و دیابت نوع 2، نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

تحقیقات بیشتری مورد نیاز است

علیرغم نتایج قابل توجه و جدید این مطالعه، نمونه های بیشتری برای درک بهتر اثرات روش های مختلف درمان باروری، ناباروری و جنسیت بر رشد و سلامت کودکان باید جمع آوری شود. علاوه بر این، درک تأثیر طولانی مدت ART مستلزم نظارت طولانی مدت بر کودکان است.

پرفسور آهولا، گفت: "بر اساس این نتایج، بهبود درمان های ART و درک علل فرعی و ناباروری امکان پذیر خواهد بود. ما به طور مداوم در حال جمع آوری نمونه های بیشتری هستیم و از همه خانواده ها برای شرکت در مطالعه epiART صمیمانه تشکر می کنیم."

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2024/12/241219152430.htm